TEODORA U JAVNOST IZNELA PRAVU ISTINU O ALBANCIMA, PA UMRLA! Ovo je sve što je pronašla o njima - JEZIVA OTKRIĆA!

Istorija Balkana prepuna je isprepletanih narativa i geopolitičkih igara, ali retko koje naučno delo je izazvalo toliku pažnju kao istraživanje bugarske istoričarke dr Teodore Toleve. Njeno višegodišnje istraživanje u Državnom arhivu u Beču rasvetlilo je jedan od najvećih geopolitičkih projekata s kraja 19. i početka 20. veka - ulogu Austrougarske imperije u stvaranju i oblikovanju jedinstvene albanske nacionalne svesti.

Svoja saznanja pretočena u neoborive dokaze, Toleva je objavila u knjizi „Uticaj Austrougarske imperije na stvaranje albanske nacije (1896–1908)”, koja je postala obavezno štivo za razumevanje balkanskih odnosa.

Šta je Toleva otkrila u Beču?

Teodora Toleva (1968–2011), briljantna bugarska istoričarka i poliglota, tražeći materijal za svoju disertaciju, naišla je na strogo čuvane i ranije neistražene memorandume bečkog dvora. Dokumenti su otkrili postojanje tajnog odeljenja u okviru austrougarskog Ministarstva spoljnih poslova koje je imalo jasan zadatak: ujedinjenje razjedinjenih albanskih plemena i formiranje homogene nacije.

Krajem 19. veka, na tom prostoru su živela heterogena plemena, podeljena na Gege i Toske, razdvojena u tri religije (muslimansku, katoličku i pravoslavnu) i bez jedinstvenog književnog jezika. Toleva u svojoj knjizi dokazuje da je Beč odlučio da od tog stanovništva izgradi jedinstvenu nacionalnu celinu.

Geopolitički motiv: „Klin“ protiv Srbije

Zašto je Beč ovo radio? Prema arhivskim dokumentima koje je Toleva obznanila, Austrougarska je imala primarni geopolitički cilj: sprečiti širenje Srbije, blokirati njen izlazak na Jadransko more i suzbiti uticaje Rusije i Italije na Balkanu. Bečki stratezi su uvideli da je najbolji način da se spreči srpska ekspanzija taj da se stvori nova, lojalna država koja će služiti kao tampon zona.

Inženjering u praksi: Finansiranje jezika i propagande

Dokumenti pokazuju sa kakvom je sistemskom preciznošću Austrougarska pristupila ovom projektu. Toleva je u arhivima pronašla dokaze da je Beč uložio ogroman novac u sledeće korake:

• Stvaranje jedinstvenog pisma: Albanci su tada koristili više različitih pisama (arapsko, grčko, razne varijante latinice). Beč je aktivno podržavao i finansirao kongrese (poput onog u Bitolju 1908. godine) na kojima je standardizovan jezik i usvojen jedinstveni alfabet.
• Štampanje knjiga: Imperija je plaćala štampanje udžbenika, gramatika i nacionalističkih publikacija kako bi se među plemenima proširila ideja o zajedničkoj pripadnosti i zajedničkom poreklu.
• Politička podrška: Beč je izdvajao velika sredstva za pridobijanje viđenijih plemenskih vođa, podstičući ih da prihvate bečke planove.

Tako je, tvrdi Toleva na osnovu bečkih dokumenata, uz snažnu bečku logistiku, novac i diplomatiju, ubrzan proces stvaranja moderne albanske nacije.

Od bečkih škola do modernog istorijskog revizionizma

Bečka podrška albanskom nacionalnom buđenju uključivala je i snažno promovisanje teze o direktnom poreklu Albanaca od drevnih Ilira (tezu koju je sredinom 19. veka postavio austrijski albanolog Johan Georg fon Han). Ova teza imala je za cilj da ih predstavi kao apsolutne balkanske starosedeoce, dajući im legitimitet na spornim teritorijama.

Iako se Toleva u svojoj knjizi bavila isključivo periodom do 1908. godine, današnji istoričari i analitičari ističu da su ti bečki temelji istorijskog inženjeringa otvorili Pandorinu kutiju koja je danas aktuelnija nego ikad.

Najekstremniji primeri tog modernog falsifikovanja, koji prevazilaze i same bečke planove, jesu teze savremenih albanskih kvaziistoričara koji pokušavaju da prisvoje srpsko duhovno nasleđe, tvrdeći da su srpski srednjovekovni manastiri zapravo njihovi, pa čak i da slavna srpska dinastija Nemanjića vodi poreklo od albanskog plemena Nimani.

Zaostavština Teodore Toleve

Teodora Toleva je preminula 2011. godine u 43. godini života nakon teške borbe sa rakom. Njena prerana smrt sprečila ju je da nastavi svoja briljantna arhivska istraživanja.

Mnogi i danas sumnjaju da njena smrt nije bila sasvim slučajna i da je „ubijena” jer je svojim nepobitnim arhivskim dokazima dirnula u osinje gnezdo i razotkrila projekat koji se i danas politički štiti. Ona je, prema navodima prijatelja prijatelja, navodno osećala da je neki ljudi prate.

Iako je njena karijera tragično prekinuta bolešću, njeno delo ostaje neizbrisivo. Njena knjiga danas stoji kao neoborivi akademski dokaz o tome kako su velike sile na Balkanu krojile granice, kreirale jezike i koristile istoriju kao najsnažnije političko oružje.

Bonus video:

(Espreso/ T.M.)